VERSPREIDING VAN DE BLUES
MUZIEKSTIJLEN ONTSTAAN UIT DE BLUES
De hieronder vermelde muziekstijlen bevatten elk tal van subgenres. Te veel om er hier uitgebreid op in te gaan. Daarvoor verwijs ik graag naar de website "Music Genres Explorer: 6000+ Music Genres & Types" (zie de link onderaan de pagina). De bladwijzers hieronder gaan naar de betreffende sectie op deze pagina.
Bluesrock is een muziekstijl, waarbij de genres rock en blues in elkaar overlopen. Terwijl de rock-'n-roll al vroeg voortkwam uit de blues, ontwikkelde de bluesrock zich pas aan het eind van de jaren zestig tot een volwaardig subgenre. Bekende artiesten in dit genre zijn Free, Rory Gallagher, Led Zeppelin, Gary Moore, Ten Years After, Walter Trout, Stevie Ray Vaughan en Fleetwood Mac (in hun bluestijd met Peter Green als bandleider).
Rory Gallagher (2 maart 1948 – 14 juni 1995) - "Bad Penny" van de langspeler "Top Priority" uit 1979. Live tijdens een uitzending van "Rockpalast" op de Duitse tv in 1982.
Voorbeelden van Nederlandse bluesrockbands zijn Brainbox, Focus (Thijs van Leer) en Cuby & The Blizzards met frontman Harry Muskee. Bekende bands met veel bluesrockinvloeden in hun muziek zijn onder andere Aerosmith, Deep Purple en The Doors. Een pianospeelstijl die ontstond aan het eind van de 19e eeuw in de Verenigde Staten. Het is een opwindende, ritmische pianoblues, waarbij de linkerhand een strak ritme speelt en de rechterhand allerlei bluesloopjes in verschillende maatvoering mag spelen. Die gesyncopeerde stijl kwam in die tijd ook via de ragtime in de belangstelling (syncoperen is het geven van accenten in de muziek op plaatsen waar die niet worden verwacht). Componisten gebruiken deze techniek om een regelmatig ritme te voorkomen. Boogie-woogie is een bluesstijl die populair werd in de late jaren 1920, ontwikkeld in Afro-Amerikaanse gemeenschappen in de jaren 1870. Het werd uiteindelijk uitgebreid van pianist tot pianoduo en -trio, gitaar, bigband, country- en westernmuziek en gospel. Terwijl standaard blues traditioneel een verscheidenheid aan emoties uitdrukt, wordt boogie-woogie meer geassocieerd met dansen. Het genre had een grote invloed op rhythm and blues en rock-'n-roll. Er is gesuggereerd dat verschillende Afrikaanse woorden interessante taalkundige voorlopers van "boogie" zijn. Onder hen zijn:
Boogie-Woogie at London St. Pancras Train Station: Henri Herbert (2016)
Cajun is een muziekstijl verwant aan de blues die teruggaat tot de achttiende eeuw. De muziek is ontstaan in het Franstalige deel van Louisiana (rondom Lafayette) in de Verenigde Staten. Het was een mengeling van de volksmuziek van de Cajuns (verbastering van "A(r)cadians", afkomstig uit het noorden van de VS) en de muziek van de Afro-Amerikaanse bevolking. De cajunmuziek wordt gezongen in het Cajun-Frans. De oorspronkelijke bezetting van de instrumenten was voornamelijk de
viool, triangel ('tit fer' ofwel: klein ijzertje), de accordeon of diatonische accordeon. Deze laatste, ook wel harmonica, trekzak of trekharmonica genoemd, is een bisonoor knoppenaccordeon. Dat wil zeggen dat wanneer je een knop indrukt en trekt of duwt met de balg, je een andere toon verkrijgt. Een klavieraccordeon heeft, net als een piano, zwarte toetsen voor de halve tonen.
Drie muzikanten dus, terwijl later de gitaar werd toegevoegd. De cajunmuziek die door de Creolen (afkomstig uit Suriname) wordt gemaakt, wordt zydeco genoemd. De bevolking maakt dankbaar gebruik van de muziek door erop te dansen. Een bekende cajunband is Steve Riley and The Mamou Playboys.
Steve Riley and the Mamou Playboys - "La danse de Mardi Gras" (2015)
Binnen de cajun onderscheiden we de Traditional cajun, Country/Texas swing cajun, Dancehall cajun, cajun "renaissance" en de contemporary (hedendaagse) cajun music. Countrymuziek, ook wel country and western genoemd, is de verzamelnaam voor verschillende stijlen van oorspronkelijk Amerikaanse volksmuziek. De oorsprong valt te herleiden tot de volksmuziek in het niet-stedelijke gebied in het zuidelijke deel van de Verenigde Staten, met name in het bergachtige gebied van de Appalachen, en in de cowboymuziek uit het Zuidwesten tot aan Texas en Oklahoma. De muziek is verhalend en melodieus. De oorsprong van de countrymuziek ligt in de smeltkroes van veel nationaliteiten, die in de 18e eeuw naar de zuidelijke Appalachen in de Nieuwe Wereld trokken. Het waren voornamelijk emigranten uit Noord-Engeland, Zuid-Schotland, Ulster-Schotten en Duitsers uit Rijnland-Palts, die daar een nieuw leven begonnen. Doorgaans betreft het in de countrymuziek een zangstem die wordt begeleid door eenvoudige instrumenten: steelgitaar, viool en akoestische gitaar zijn de traditionele, maar tegenwoordig worden ook elektrische gitaar, de "pedal steel"-gitaar en drums gebruikt. Sinds 1944 publiceert het tijdschrift Billboard wekelijks een aparte hitlijst voor countrymuziek, vanaf 2005 onder de naam Hot Country Songs. Het centrum van de countrymuziek en vooral de industrie eromheen is Nashville in de staat Tennessee. Een paar "weetjes" uit de vorige eeuw: Jaren 20 van de vorige eeuw:
Vernon Dalhart was de eerste countryzanger die in mei 1924 een landelijke hit scoorde met "Wreck of the Old 97". "Aunt" Samantha Bumgarner en Eva Davis waren de eerste vrouwelijke muzikanten die countrynummers opnamen en uitbrachten. Jimmie Rodgers en The Carter Family (vader, moeder en dochter Maybelle) worden algemeen beschouwd als de belangrijkste vroege countrymuzikanten. Dochter Maybelle Carter zette later de familietraditie voort met haar dochters als The Carter Sisters; haar dochter June Carter zou later trouwen met Johnny Cash. Jaren 1930 en 1940:
De periode van de zingende cowboys en acteurs in westernfilms zoals Roy Rogers en Gene Autry. Een grote naam was Hank Williams, die al op 14-jarige leeftijd begon met zijn groep The Drifting Cowboys. Jaren 1950:
Country werd gemengd met rhythm-and-blues en zo ontstond de rockabilly, in die tijd echter meestal niet te onderscheiden van de rock-'n-roll. Een artiest op de grens van rock-'n-roll en country was George Jones. Hij had 13 nummer 1 country-hits, waaronder 3 met zijn toenmalige echtgenote Tammy Wynette. Beiden werden bekend als "Mr. & Mrs. Country Music". Op de pagina “6A. Geografie van de blues – bluesgenres” kwamen we de country-blues al tegen. Uit deze vroege vorm van blues en folk zijn later verschillende country-gerelateerde stijlen ontstaan, zoals country & western, country-rock, bluegrass, country-pop, outlaw-country en alt-country/Americana. Hoewel deze genres een gemeenschappelijke oorsprong hebben, verschillen ze sterk in instrumentatie, klankkleur, ritme en houding. Landelijke blues uit het zuiden van de Verenigde Staten, vooral uit de Mississippi Delta. De muziek is vaak solo en akoestisch, met veel emotionele expressie. Ontstaan uit cowboyliederen en folk uit het Amerikaanse Zuidwesten (Texas en Oklahoma). De muziek is verhalend en melodieus.
Hank Williams - "Hey Good Lookin'" (1951)
Multi-artiest Charles Edward "Charlie" Daniels (Leland (North Carolina), 28 oktober 1936 - Hermitage, Tennessee, 6 juli 2020) was een Amerikaanse zanger, gitarist en fiddler (violist), gespecialiseerd in countrymuziek en southern rock. Daniels was sinds de jaren 50 van de 20e eeuw actief als zanger. In 1970 richtte hij zijn band op: Charlie Daniels Band. Ze was vooral bekend van de nummer één countryhit "The Devil Went Down to Georgia" uit 1979 van hun album "Million Mile Reflections". De band stopte in 2020 door het overlijden van Daniels op 6 juli van dat jaar. Hun muziek omvatte meerdere genres in een carrière van vijf decennia, waaronder southern rock, country rock, country, bluegrass, blues en gospel. Daniels speelde eveneens fiddle op meerdere albums van de Marshall Tucker Band.
The Charlie Daniels Band - "The Devil Went Down to Georgia" (1979)
Een fusie van country en rock-’n-roll, ontstaan in de late jaren zestig. Countryrock bracht country naar een jonger, rockgericht publiek. Als tegenpool van het mainstream countrygenre ontstond de alt-country of americana (zie verderop), die teruggrijpt op de authentieke country zoals van Hank Williams, maar ook beïnvloed is door de muziek van o.a. The Band, Gram Parsons en Townes Van Zandt. Een snelle en virtuoze, volledig akoestische stijl die vooral populair is in de Appalachen. Bekende artiesten/bands: Bill Monroe, Flatt & Scruggs, Alison Krauss & Union Station
Bill Monroe - "Blue Grass Breakdown" (1965)
Countrypop ontstond in de jaren 70 met als grootste vedettes Dolly Parton en John Denver, en dit cross-overgenre bleef decennialang populair. In de jaren 1980 werd ook neotraditional country populair, een genre dat de nadruk legde op de instrumentale achtergrond en een traditionele zangstijl. Grondlegger van de stijl was George Strait met zijn album Strait Country. De stijl werd ook wel urban country genoemd, naar de succesvolle film Urban Cowboy, maar urban werd later gebruikt voor straatcultuur. Meewerkende musici aan de film waren o.a. Bonnie Raitt, Joe Walsh, Boz Scaggs en Kenny Rogers. Binnen het countrygenre ontwikkelde zich als tegenhanger van de discomuziek de line dance, een toegankelijke en commerciële vorm van country die sterk leunt op popmuziek.
John Denver, pseudoniem van Henry John Deutschendorf (Roswell, 31 december 1943 – Monterey Bay, 12 oktober 1997), was een Amerikaanse countryzanger, songwriter, musicus en (enkele keren) acteur. Hier met "Take Me Home, Country Roads" (1971)
Een rebelse tegenreactie op de gepolijste Nashville-sound van de jaren 60 en 70. Bekende artiesten: Willie Nelson, Waylon Jennings, Johnny Cash, Kris Kristofferson Een alternatieve en moderne benadering van country, met sterke invloeden uit folk- en rootsmuziek. Als tegenpool van het mainstream countrygenre ontstond de alt-country of americana, die teruggrijpt op de authentieke country zoals van Hank Williams, maar ook beïnvloed is door de muziek van o.a. The Band, Gram Parsons en John Townes Van Zandt. Een bekende artiest die zich ook heeft toegelegd op de Americana (hoewel hij ook nog steeds blues(rock) speelt), is Guy Forsyth (02-12-1968, Denver, Colorado, VS). Forsyth richtte in 1994 in Austin, Texas, de groep Asylum Street Spankers mee op, die hij echter na drie jaar verliet. De groep hield in 2011 op te bestaan. In 2006 kwam Forsyth met een verrassende dubbel-cd: "Unrepentant Schizophrenic Americana". "Uncle Tupelo" was een Amerikaanse alternative countryband. De band kwam uit Belleville, Illinois. De band was een doorstart van de groep The Primitives en werd in 1987 opgericht door Jay Farrar, Jeff Tweedy en Mike Heidorn. Farrar en Tweedy waren beiden frontman en wisselden leadvocalen af. De band liet zich inspireren door country en folk, maar in de muziek klinkt ook rauwe punk en hoekige gitaarrock door. Uncle Tupelo viel begin mei 1994 uit elkaar.
Uncle Tupelo - Live on Conan met "The long cut" (1994)
In de rubrieken Country-rock en Alt-country/Americana kwam je de naam Gram Parsons tegen. Een pionier, die stierf op 26-jarige leeftijd. Een kort leven, maar een bijzonder levensverhaal: Hij werd geboren als Ingram Cecil Connor III. Toen zijn moeder na de zelfmoord van zijn vader opnieuw was getrouwd, nam Parsons de achternaam van zijn stiefvader aan. Als telg van een door fruitteelt steenrijk geworden familie uit Midden-Florida had hij de beschikking over een eigen fonds, een schatkist waarvan de bodem nooit in zicht kwam en waardoor hij kon doen en laten wat hij wilde. Parsons wordt wel de grondlegger van de altcountry (alternatieve country) en de countryrock genoemd. Hij slaagde erin als eerste het perfecte mengsel te vinden tussen country, soul, rock en gospel. Parsons zelf noemde zijn stijl cosmic American music. Hij startte zijn muzikale carrière door middel van bijdragen aan The International Submarine Band, The Byrds en The Flying Burrito Brothers. Als lid van The Byrds maakte hij in 1968 de plaat Sweetheart of the Rodeo. Met The Flying Burrito Brothers maakt hij het album The Gilded Palace of Sin, dat niet veel verkocht, maar door popcritici zeer goed gewaardeerd werd. Vervolgens maakte Parsons twee soloalbums die slecht verkochten, maar goede kritieken kregen en met 5 sterren gewaardeerd werden. Deze twee soloalbums, GP uit 1973 en - postuum - Grievous Angel uit 1974, vormden tevens de introductie van Emmylou Harris, een door Parsons ontdekte folkzangeres. Na de dood van Parsons in 1973 volgde de uitgave van vele (vaak illegale) opnamen. Parsons stond ook bekend vanwege zijn Gilded Palace of Sin-pak of Nudie suit, dat rijkelijk versierd was met borduursels van marihuanabladeren, naakte vrouwen en een groot rood kruis op de rug. Een Nudie-suit was gebruikelijke kleding voor een country-artiest, maar de borduursels waren zeer ongebruikelijk en gebaseerd op de hippiecultuur. Het ensemble werd ontworpen door de cultmodeontwerper Nudie Cohn, die onder andere Elvis Presley's pak in goudlamé ontwierp en de zwarte pakken van Johnny Cash. Parsons werd mede hierdoor een kledingicoon van de hippiebeweging. De hippie-kant van Parsons maakte echter dat de reguliere countrywereld hem als een outsider zag. Parsons' familie had een historie van zelfmoorden en verslaving en zelf was hij ook al vroeg verslaafd aan heroïne en alcohol. Toen hij in juli 1973 de begrafenis van Clarence White bezocht, zou hij een pact hebben gesloten met Phil Kaufman, zijn roadmanager. Mocht hij komen te overlijden, dan wilde hij verbrand worden in de woestijn van Joshua Tree National Park. Parsons overleed enkele maanden later op 26-jarige leeftijd aan een dodelijke combinatie van alcohol en morfine. Nadat de lijkkist was klaargezet voor transport per vliegtuig, wist Kaufman met valse papieren het grondpersoneel ervan te overtuigen dat het stoffelijk overschot een andere bestemming had gekregen en nam hij de kist mee. In de woestijn aangekomen opende Kaufman de kist, besprenkelde Parsons met een brandbare vloeistof en stak de fik erin. Deze gebeurtenissen werden in 2003 verfilmd in Grand Theft Parsons, waarin het verhaal van Phil Kaufman en zijn tocht met het stoffelijk overschot van Parsons wordt verteld. Het beperkte oeuvre van Parsons is omgekeerd evenredig aan zijn invloed. Toen hij The Byrds verliet, raakte hij bevriend met Keith Richards van The Rolling Stones en speelde hij een cruciale rol in het overtuigen van die legendarische band om een meer country-achtige richting in te slaan met hun albums Let It Bleed en Sticky Fingers. Mick Jagger en Keith Richards leerden van Parsons de countrymuziek waarderen. Parsons heeft altijd volgehouden dat hij meespeelt op de rootsy Stones-LP Exile On Main Street. Elvis Costello droeg werk aan hem op en tot op de dag van vandaag zijn countrymuzikanten, zoals Wilco, The Jayhawks en Ryan Adams, schatplichtig aan hem. Wereldwijd worden er nog geregeld tributes rond Parsons georganiseerd. Aan het album Return Of The Grievous Angel (A Tribute To Gram Parsons) uit 1999 werkten artiesten mee als de Cowboy Junkies, Beck, Steve Earle, Emmylou Harris en Lucinda Williams.
Postuum werd Parsons in 1999 opgenomen in de Georgia Music Hall of Fame.
The Byrds samen met Gram Parsons - "Mr. Spaceman" (1968); het nummer zelf is uit 1966
Alle genoemde genres delen een gemeenschappelijke blues- en folkachtergrond, maar verschillen in stijl, klank en attitude. Samen vormen ze een rijk en veelzijdig muzikaal landschap binnen de Amerikaanse rootsmuziek. Folk is een benaming voor een muziekstijl gebaseerd op de oorspronkelijk van generatie op generatie overgedragen volkseigen of regionale muziek, bestaande uit verhalende liederen voor elke gemoedstoestand en gelegenheid: liefde, blijdschap, verdriet, bruiloft, werk, overspel, ziekte, dood, enzovoorts. Het kent daardoor veel uiteenlopende gezichten, al worden in het westen meestal de Noord-Amerikaanse en Engelse variant bedoeld. Belangrijk kenmerk van de muziek is het gebruik van traditionele muziekinstrumenten zoals viool, tin whistle (fluit), banjo en accordeon (of trekharmonica). Als muziekgenre is het in de jaren vijftig opgekomen, en floreerde het in de jaren zestig en zeventig tot nu. Het genre is enigszins verwant aan singer-songwritermuziek, blues en country en wordt vaak akoestisch (niet elektrisch versterkt) uitgevoerd. Artiesten binnen het genre zijn Bob Dylan, Woody Guthrie, Joan Baez en Ian Matthews.
Woody Guthrie - "The Ballad of John Henry" (1951)
De band Matthews Southern Comfort werd vooral bekend in Groot-Brittannië in 1970 door het nummer "Woodstock" en bestaat nog steeds (zie pagina "Mijn muziekverleden", het item in een pop-up over het Woodstock-festival in 1969). Na een korte reeks Britse optredens in juli 2019 keerde de band terug naar de studio en nam een nieuw 12-trackalbum op: "The New Mine". Het bestaat grotendeels uit nieuw materiaal geschreven door Matthews en bevat opnieuw een Joni Mitchell-song, "Ethiopia", van haar "Dog Eat Dog"-album uit 1985. "The New Mine" werd wereldwijd uitgebracht op 27 maart 2020. Een geplande achtdelige tournee door Duitsland die maand om het album te promoten moest worden uitgesteld vanwege de coronaviruspandemie. Een nieuwe digitale single, "Hey Superman", werd uitgebracht op 23 april 2020. Het nummer werd geschreven door Matthews en gaat over de coronapandemie. Alle vier de muzikanten namen hiervoor hun partij afzonderlijk op. Funk is een muziekgenre dat zijn oorsprong vond in Afro-Amerikaanse gemeenschappen in het midden van de jaren zestig, toen muzikanten een ritmische, dansbare nieuwe vorm van muziek maakten door een mix van soul, jazz en rhythm and blues (r&b). Het legt de nadruk op melodie- en akkoordprogressies en concentreert zich op een sterke ritmische groove van een (elektrische) baslijn en een drumpartij, vaak in lagere tempo's dan andere populaire muziek, wat een "hypnotisch" en "dansbaar" gevoel schept. Het woord "funk" betekent van origine lichaamsgeur of de geur van geslachtsgemeenschap en werd in het algemeen als een onfatsoenlijk woord ervaren. In de Afro-Amerikaanse muziek werd de aanduiding "funky" gebruikt om dat deel van de muziek aan te geven dat los, sexy, langzaam, riff-georiënteerd en/of dansbaar was. Funk kan dus gezien worden als een subgenre binnen rhythm and blues en de term wordt sinds midden jaren zestig als genreaanduiding gebruikt.
Funk, ook wel funk-soul genoemd, is ontstaan uit de ontwikkeling van een kenmerkende groove door James Brown, die de downbeat benadrukte, met een zware nadruk op de eerste tel van elke maat ("The One"). Daarnaast werden muzikanten zoals Sly and the Family Stone en Jimi Hendrix, die improvisatie in funk aanmoedigden, door rock en psychedelica geïnspireerd. Artiesten van het eerste uur waren onder meer Bootsy Collins, George Clinton, Maceo Parker, Sly & the Family Stone, de Commodores en The Isley Brothers.
The Isley Brothers - "That Lady" (1973)
Sly & The Family Stone - "Higher And Higher" (live - Woodstock 1969)
Ook andere muziekgroepen, waaronder Kool and the Gang, Earth, Wind & Fire, Chic, BT Express, Loose Ends, Shalamar, The SOS Band, Slave, The Whispers, Cameo en de Bar-Kays, hebben de funk geadopteerd en zich erin ontwikkeld. Een muziekgenre in de christelijke muziek. Het Engelse woord 'gospel' is afgeleid van het Oudengelse gōd (goed) en spell (nieuws, boodschap) en heeft net als het Griekse "euangelion" (evangelie) dezelfde betekenis. De gospelmuziek werd geboren in de katoenvelden van de zuidelijke staten van de Verenigde Staten van Amerika.
Het is religieuze muziek die sterk beïnvloed werd door zowel de ritmische muziek die de slaven meebrachten uit Afrika als door de bevindelijke manier
van geloven van de blanken (bevindelijk = voortkomen uit de persoonlijke ervaring van de gelovige zelf). Het leven na de dood, aangeduid als het oversteken van de
rivier de Jordaan, is een vaak terugkerend thema. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'black' en 'white' gospelmuziek. "Black gospel" kan zowel traditioneel zijn, met grote koren met solisten uit niet-blanke kerken, of hedendaags, verwant aan de muziek die te horen is op niet-blanke
radiostations. Het maakt deel uit van de toenmalige slavencultuur van de VS, terwijl andere invloeden komen uit de blanke cultuur van vooral Britse straatliederen en gezangen, en uit ervaringen in de strijd om gelijke burgerrechten. Belangrijke vertolkers van de oervorm van de (black) gospel: Mahalia Jackson, de Staple Singers en The Five Blind Boys of Mississippi. Ook Sam Cooke, Jackie Wilson en John Legend zijn beïnvloed door gospelmuziek.
The Five Blind Boys of Mississippi - "Leaning on the everlasting arms" (1964)
"White gospel" kan worden onderverdeeld in drie grote categorieën:
1- "Southern gospel", gelijkend op countrymuziek en gebracht door een kwartet
2- inspirerende of kerkmuziek, afgestemd op de kerkbezoekers en in het algemeen gezongen door koren tijdens een dienst
3- en tenslotte hedendaagse christelijke muziek, liedjes van de populaire cultuur met christelijke teksten, voor consumenten op de markt gebracht via netwerken
van christelijke platenmaatschappijen en onder meer aangeboden via christelijke boekwinkels.
Zelfs Elvis Presley zong veel gospels. Voornamelijk met vrienden, maar ook tijdens optredens. "Reach out to Jesus", "Who am I?" en "Precious Lord, Take My Hand", om er een paar te noemen. NOOT: De term gospelmuziek wordt weleens gebruikt als algemene aanduiding voor christelijke muziek. Feitelijk is dit verkeerd, omdat gospel verwijst naar een bepaald muziekgenre en christelijke muziek in alle muziekgenres wordt gemaakt. Met jazz (meer over het ontstaan op pagina 6) wordt een op improvisatie gebaseerde muziekstijl bedoeld die beïnvloed is door West-Afrikaanse ritmes en ontstaan is in New Orleans uit een kruisbestuiving van ragtime met blues, folk, negrospirituals en Franse marsmuziek. Oorspronkelijk betekende het woord jazz een "energieke dans". Jazz werd in de beginjaren door het grote publiek niet geaccepteerd, vooral omdat deze soort muziek geassocieerd werd met losse zeden en een lage sociale status. Toen blanke en gemengde jazzorkesten zoals The Benny Goodman Orchestra vanaf de jaren dertig deze muziek begonnen te spelen, werd het ook voor blanken een aanvaarde vorm van entertainment. De swingperiode die toen begon, betekende een hoogtepunt in de populariteit van jazz, iets wat voornamelijk te danken was aan het feit dat jazz toen nog
steeds uitsluitend dansmuziek was.
Benny Goodman - "Sing, Sing, Sing" (1937)
Toen jazz vanaf de jaren vijftig evolueerde naar meer experimentele muzikale vormen, voor velen "te ingewikkeld", en vanwege de opkomst van opwindende dansmuziek zoals rock-'n-roll, ging de verkoop van jazzplaten sterk achteruit. De jazzmuziek is echter gebleven en blijft zich vernieuwen.
BLUESROCK
BOOGIE-WOOGIE
CAJUN
COUNTRY AND WESTERN
Verwante genres van de countrymuziek
OVEREENKOMSTEN
VERSCHILLEN PER GENRE
COUNTRY-BLUES (FOLK-BLUES)
Bekende artiesten: Mississippi John Hurt, Blind Lemon Jefferson, Son House.
COUNTRY & WESTERN
Bekende artiesten: Hank Williams, Patsy Cline, Gene Autry.
Bekende artiesten/bands: The Byrds, Gram Parsons, Eagles.
Bekende artiesten: Dolly Parton, John Denver, Shania Twain, Taylor Swift (vroege carrière).
Bekende artiesten/bands: Uncle Tupelo, Wilco, Gillian Welch.
.jpg)
FOLK
FUNK
GOSPEL
JAZZ
Een "geboortedatum" van de stroming jazz is - net als bij blues - niet aan te duiden. Gesteld kan worden dat tussen 1870 (kort na de afschaffing van de slavernij) en 1920 de muziek zich in verschillende gedaanten manifesteerde, al wordt jazz meestal iets later (rond 1900–1917, New Orleans) concreter herkenbaar. De pianisten die deze stijl beheersten, waren geliefd, omdat ze naast het spelen van jazz ook verhalen vertelden, nieuwtjes doorgaven en diverse volksliedjes konden zingen. Die optredens vonden plaats in goedkope kroegen, barrelhouses of juke joints genaamd, waar gedanst en gefeest kon worden. Tijdens die grote feesten zou de boogie-woogiestijl zijn ontstaan.
Overzicht jazz-muzikanten ↑ Terug naar bovenROCK
Rock is een muziekgenre dat traditioneel gekenmerkt wordt door een bezetting van gitaar, basgitaar en drums, aangevuld met zang en/of andere instrumenten. Rock werd populair in de Verenigde Staten tijdens de jaren 50, waar het evolueerde uit bestaande genres zoals rhythm and blues en country. Waar het in de jaren 50 alleen uit rock-'n-roll en rockabilly bestond, groeide rock uit tot een muziekstroming met heel veel verschillende subgenres.
The Rolling Stones - Engelse blues- en rockband vanaf 1962: Live in Texas: "Brown Sugar" (1972)
ROCK-'N-ROLL
(Of voluit rock and roll) is een muziek- en dansstijl die in de jaren 1950-1960 in de Verenigde Staten opkwam. Als muziekstijl is het een stijl in de popmuziek waarin vooral gebruik wordt gemaakt van zang (dikwijls meerstemmig), elektrische gitaren, saxofoon (in de beginjaren) en drums. Een kenmerk is de sterke afterbeat (op de tweede en vierde tel in een 4/4-maat). Het combineert invloeden uit boogie-woogie, jazz, rhythm and blues, folk, gospel, country en blues.
Er wordt vanuit gegaan dat de Amerikaanse diskjockey Alan Freed degene was die de term rock-'n-roll voor het eerst gebruikte in zijn radioprogramma om de nieuwe muzieksoort aan te duiden. Hij ontleende de naam aan het nummer "My Baby Rocks Me With One Steady Roll". De naam werd in elk geval in 1947 al gebruikt en moet al in de jaren 1920 zijn opgedoken in de 'slang' (jargon, vocabulaire) van de Afro-Amerikanen: de term stond toen voor de geslachtsdaad. De eerste keer dat de term rock-'n-roll gebruikt werd in een lied was in onderstaand nummer:
De eerste rock-'n-rollnummers werden opgenomen door Afro-Amerikaanse artiesten zoals Chuck Berry.
Als de "Vader van de Rock-'n-Roll", zijn bijnaam, verfijnde en ontwikkelde Berry rhythm and blues tot de belangrijkste elementen die rock-'n-roll zo kenmerkend maakten met nummers als "Maybellene" (1955), "Roll Over Beethoven" (1956), "Rock and Roll Music" (1957) en "Johnny B. Goode" (1958). Door teksten te schrijven die zich richtten op het tienerleven en consumentisme, en een muziekstijl te ontwikkelen die gitaarsolo's en showmanschap omvatte, had Berry een grote invloed op latere rockmuziek. [Consumentisme is een ideologie/cultuur: het idee dat geluk, status en identiteit sterk samenhangen met het kopen en bezitten van spullen]. In een samenleving waar veel waarde werd (en wordt) gehecht aan kopen en bezitten, beschreef Chuck Berry in zijn teksten hoe dat in het dagelijks leven van jongeren terugkwam. Niet om kritiek te leveren of het te verheerlijken. In "Too Much Monkey Business" daarentegen klaagt hij juist over materialisme, prestatiedruk en geldzorgen. Hij schreef teksten die zowel allochtone als blanke jongeren aanspraken. Zijn gitaarspel zou toonaangevend worden voor andere gitaristen in de popmuziek. Andere belangrijke namen binnen deze muziekstijl zijn Little Richard, Bo Diddley en Fats Domino. Chuck Berry en Little Richard waren onder de eerste zwarte artiesten die hun rock-'n-rollnummers zelf schreven. Vooral de laatste was ongekend populair bij de zwarte en de blanke tieners en verspreidde de muziekstijl niet alleen via grammofoonplaten, maar ook via films, zoals "The Girl Can't Help It" uit 1956. Het was Elvis die na een optreden van Little Richard backstage naar hem toekwam en zei: "Little Richard, maak je nooit ergens zorgen over, je zult altijd de echte koning van de rock-'n-roll blijven."
HET VERHAAL ACHTER DE EERSTE ROCK-’N-ROLLPLAAT
“Rocket 88” uit 1949 wordt vaak gezien als de allereerste echte rock-’n-rollplaat.
Officieel staat het nummer op naam van Jackie Brenston & His Delta Cats — maar dat label vertelt maar een deel van het verhaal.
Het lied is vernoemd naar een Oldsmobile-model Rocket 88 (zie foto links) en barst van rauwe energie: jump blues, boogie-woogie en een vervormde gitaarklank die per ongeluk ontstond door een kapotte versterker — maar precies dát geluid zou later de kern van rock-’n-roll worden.
Jackie Brenston (Clarksdale, 24 augustus 1928 of 1930 – Memphis 15 december 1979) was de zanger en saxofonist, maar de echte drijvende kracht achter “Rocket 88” was Ike Turner (Izear Luster "Ike" Turner Jr.; Clarksdale, 5 november 1931 – 12 december 2007, San Marcos). Hij schreef het nummer, leidde de band en verzorgde de arrangementen. Die band, The Kings of Rhythm, werd voor de release simpelweg omgedoopt tot His Delta Cats — een marketingtruc van het platenlabel: een "nieuwe act" klonk frisser voor de radio. Bandnamen werden flexibel en soms willekeurig gebruikt. Zoals zo vaak in die tijd pakte dat nadelig uit voor de artiesten. Brenston werd als ster gepresenteerd, maar verdiende nauwelijks iets en verdween snel uit beeld. Turner kreeg niet de credits die hij verdiende en voelde zich bestolen — niet onterecht. De meeste opbrengsten verdwenen in de zakken van Chess Records.
HISTORISCH KANTELPUNT“Rocket 88” sloeg een brug tussen rhythm & blues en rock-’n-roll en wordt vaak genoemd als het startschot van een nieuw tijdperk. Zonder deze plaat hadden iconen als Elvis Presley, Little Richard en Chuck Berry waarschijnlijk een heel andere muzikale weg bewandeld.
Jackie Brenston & The Delta Cats – “Rocket 88” (1949) (Feitelijk dus Ike Turner & The Kings of Rhythm)
Sun Studio (zie ook de pagina "Van Chicago tot New Orleans") werd op 3 januari 1950 opgericht door Sam Phillips, een visionaire producer en radiotechnicus. De studio werd gevestigd aan 706 Union Avenue in Memphis, Tennessee, oorspronkelijk onder de naam Memphis Recording Service. Het bijbehorende platenlabel, Sun Records, werd in 1952 door Phillips opgericht in hetzelfde gebouw. Hij wilde een plek bieden aan blues- en r&b-artiesten uit het zuiden, zoals B.B. King en Howlin' Wolf. De studio staat bekend als de "geboorteplaats van Rock & Roll". In 1959 opende Phillips een grotere studio, de Sam C. Phillips Recording Studio, beter bekend als Phillips Recording. De studio werd bekend als de geboorteplaats van rock-'n-roll, waar artiesten als Elvis Presley, Johnny Cash, Jerry Lee Lewis en Carl Perkins, het zogenaamde Million Dollar Quartet, hun carrière begonnen. Ook Roy Orbison, Charlie Feathers, Rufus Thomas, Junior Parker, Little Milton, B.B. King en James Cotton namen hier hun liedjes op.
De bekendste en populairste blanke rock-'n-rollartiesten waren behalve Elvis Presley ook Bill Haley. Die dacht western swing met countrymuziek te verbinden en kwam zo bij een muzieksoort uit die vooral de jongeren scheen te begeesteren. Door de film "Round Up of Rhythm" uit 1954 (de eerste rock-'n-rollfilm) en de meer bekende film "Rock Around the Clock" uit 1956 werd deze muziek wereldberoemd.
De eerste rock-'n-roll zou vooral in de jaren 50 en 60 populair worden, maar Sister Rosetta Tharpe, een Amerikaanse zangeres, componist en gitarist, werd in de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw bekend met haar unieke interpretatie van gospelmuziek.
Ze gaf deze een unieke touch door de tekst van spirituals te combineren met een ritmische (rock)begeleiding. Rosetta durfde de lijn tussen "het heilige" en "het profane" (goddeloze) te doorbreken. Ze vertolkte haar interpretaties van spirituals net zo goed in nachtclubs als in de kerk. Tharpe is dan ook van invloed op de opkomst van de popgospelmuziek. Ze was de eerste professionele Amerikaanse blueszangeres en wordt daarom wel "The Mother of the Blues" genoemd.
Sister Rosetta Tharpe - "Didn't it rain" (1947)
Ook al shoqueerde Sister Rosetta met haar uitstapjes naar de popmuziek enkele van de wat meer conservatieve kerkgangers, de gospelmuziek heeft ze nooit verlaten. Met haar muziek had ze invloed op rock-'n-rollartiesten als Little Richard, Johnny Cash, Elvis Presley en Jerry Lee Lewis. Terecht is daarom de titel van een BBC-documentaire over haar carrière: "The Godmother of Rock-'n-Roll: Sister Rosetta Tharpe".
James Henke, hoofdcurator van de "Rock and Roll Hall of Fame", selecteerde met de hulp van muziekschrijvers en critici 500 nummers (niet alleen rocknummers) die volgens hen het meest invloedrijk zijn geweest bij het vormgeven van rock-'n-roll. Ook Rosetta Tharpe komt daarin voor met het nummer "This Train". Een naam om te onthouden! Open de lijst met 500 namen via de knop.
500 SONGS THAT SHAPED ROCK-'N-ROLL
500 SONGS THAT SHAPED ROCK-'N-ROLL:
AAC/DC, “Back in Black” AC/DC, “Highway to Hell” Roy Acuff and the Smoky Mountain Boys, “Wabash Cannonball” Aerosmith, “Dream On” Aerosmith, “Toys in the Attic” Afrika Bambaataa, “Planet Rock” The Allman Brothers Band, “Ramblin’ Man” The Allman Brothers Band, “Whipping Post” The Animals, “The House of the Rising Sun” The Animals, “We Gotta Get Out of This Place” Louis Armstrong, “West End Blues” Arrested Development, “Tennessee”BThe B-52’s, “Rock Lobster” LaVern Baker, “Jim Dandy” Hank Ballard and the Midnighters, “Work With Me Annie” The Band, “The Night They Drove Old Dixie Down” The Band, “The Weight” Beach Boys, “California Girls” Beach Boys, “Don’t Worry Baby” Beach Boys, “God Only Knows” Beach Boys, “Good Vibrations” Beach Boys, “Surfin’ U.S.A.” The Beastie Boys, “(You Gotta) Fight for Your Right (to Party)” The Beatles, “A Day in the Life” The Beatles, “Help!” The Beatles, “Hey Jude” The Beatles, “I Want to Hold Your Hand” The Beatles, “Norwegian Wood” The Beatles, “Strawberry Fields Forever” The Beatles, “Yesterday” The Beau Brummels, “Laugh Laugh” Beck, “Loser” Jeff Beck Group, “Plynth (Water Down the Drain)” The Bee Gees, “Stayin’ Alive” Archie Bell and the Drells, “Tighten Up” Chuck Berry, “Johnny B. Goode” Chuck Berry, “Maybelline” Chuck Berry, “Rock and Roll Music” The Big Bopper, “Chantilly Lace” Big Brother and the Holding Company, “Piece of My Heart” Big Star, “September Gurls” Black Sabbath, “Iron Man” Black Sabbath, “Paranoid” Bobby Blue Bland, “Turn On Your Love Light” Blondie, “Heart of Glass” Kurtis Blow, “The Breaks” Gary U.S. Bonds, “Quarter to Three” Booker T. & the M.G.’s, “Green Onions” Boston, “More Than a Feeling” David Bowie, “Fame” David Bowie, “Space Oddity” David Bowie, “Ziggy Stardust” The Box Tops, “The Letter” Charles Brown, “Driftin’ Blues” James Brown, “I Got You (I Feel Good)” James Brown, “Please, Please, Please” James Brown, “Say It Loud — I’m Black and I’m Proud” Ruth Brown, “Mama, He Treats Your Daughter Mean” Jackson Browne, “Late for the Sky” Buffalo Springfield, “For What It’s Worth” Solomon Burke, “Everybody Needs Somebody to Love” Johnny Burnette Trio, “Train Kept a-Rollin’” The Byrds, “Eight Miles High” The Byrds, “Hickory Wind” The Byrds, “Mr. Tambourine Man”CJohnny Cash, “Folsom Prison Blues” Johnny Cash, “I Walk the Line” The Champs, “Tequila” Gene Chandler, “Duke of Earl” The Chantays, “Pipeline” Ray Charles, “Hallelujah I Love Her So” Ray Charles, “I Got a Woman” Ray Charles, “What’d I Say” Chubby Checker, “The Twist” Chic, “Le Freak” Charlie Christian with The Benny Goodman Orchestra, “Solo Flight” Eric Clapton, “After Midnight” Dave Clark Five, “Glad All Over” The Clash, “London Calling” Jimmy Cliff, “Many Rivers to Cross” Jimmy Cliff, “The Harder They Come” Patsy Cline, “I Fall to Pieces” The Clovers, “Love Potion No. 9” The Coasters, “Yakety Yak” The Coasters, “Young Blood” Eddie Cochran, “C’mon Everybody” Eddie Cochran, “Summertime Blues” Joe Cocker, “With a Little Help From My Friends” The Contours, “Do You Love Me” Sam Cooke, “A Change Is Gonna Come” Sam Cooke, “Bring It on Home to Me” Sam Cooke, “You Send Me” Alice Cooper, “I’m Eighteen” Elvis Costello, “Pump It Up” The Count Five, “Psychotic Reaction” Country Joe and the Fish, “The Fish Cheer and I-Feel-Like-I’m-Fixin’-to-Die Rag” Don Covay, “Mercy Mercy” Cream, “Crossroads” Cream, “Sunshine of Your Love” Creedence Clearwater Revival, “Fortunate Son” Creedence Clearwater Revival, “Green River” Creedence Clearwater Revival, “Proud Mary” Crosby, Stills and Nash, “Suite: Judy Blue Eyes” Crosby, Stills, Nash and Young, “Ohio” The Crows, “Gee” The Crystals, “Da Doo Ron Ron (When He Walked Me Home)” The Crystals, “He’s a Rebel” Culture Club, “Time (Clock of the Heart)”DDick Dale and the Del-Tones, “Let’s Go Trippin’” The Damned, “New Rose” Danny & the Juniors, “At the Hop” Bobby Darin, “Splish Splash” Spencer Davis Group, “Gimme Some Lovin’” De La Soul, “Me Myself and I” Deep Purple, “Smoke on the Water” The Dell-Vikings, “Come Go With Me” The Dells, “Oh, What a Night” The Delmore Brothers, “Hillbilly Boogie” Derek and the Dominos, “Layla” Devo, “Whip It” Bo Diddley, “Bo Diddley” Dion and the Belmonts, “A Teenager in Love” Dire Straits, “Sultans of Swing” The Dixie Cups, “Chapel of Love” The Dixie Hummingbirds, “I’ll Live Again” Bill Doggett, “Honky Tonk” Fats Domino, “Ain’t That a Shame” Fats Domino, “Blueberry Hill” The Dominoes, “Sixty Minute Man” Lonnie Donegan, “Rock Island Line” Donovan, “Sunshine Superman” The Doors, “Light My Fire” The Doors, “The End” Dr. Dre, “Nuthin’ but a ‘G’ Thang” Dr. John, “Right Place Wrong Time” The Drifters, “Money Honey” The Drifters, “There Goes My Baby” The Drifters, “Up on the Roof” Duran Duran, “Hungry Like the Wolf” Bob Dylan, “Blowin’ in the Wind” Bob Dylan, “Like a Rolling Stone” Bob Dylan, “Subterranean Homesick Blues” Bob Dylan, “Tangled Up in Blue” Bob Dylan, “The Times They Are a-Changin’”EThe Eagles, “Hotel California” The Eagles, “Take It Easy” Duane Eddy, “Rebel Rouser” Eurythmics, “Sweet Dreams (Are Made of This)” The Everly Brothers, “All I Have to Do Is Dream” The Everly Brothers, “Bye Bye Love”FThe 5 Satins, “In the Still of the Night” The Flamingos, “I Only Have Eyes for You” Fleetwood Mac, “Go Your Own Way” The Flying Burrito Brothers, “Sin City” The 4 Seasons, “Big Girls Don’t Cry” The 4 Seasons, “Walk Like a Man” The Four Tops, “Baby I Need Your Loving” The Four Tops, “Reach Out I’ll Be There” Aretha Franklin, “Chain of Fools” Aretha Franklin, “I Never Loved a Man (the Way I Love You)” Aretha Franklin, “Respect” Free, “All Right Now” The Bobby Fuller Four, “I Fought the Law” Lowell Fulson, “Reconsider Baby” Funkadelic, “One Nation Under a Groove”GPeter Gabriel, “Biko” Cecil Gant, “We’re Gonna Rock” Marvin Gaye, “I Heard It Through the Grapevine” Marvin Gaye, “Sexual Healing” Marvin Gaye, “What’s Going On” Gerry and the Pacemakers, “How Do You Do It?” Gary Glitter, “Rock ‘n’ Roll Part 2” Go-Go’s, “We Got the Beat” Golden Gate Quartet, “Rock My Soul” Grand Funk Railroad, “We’re an American Band” Grandmaster Flash and the Furious Five, “The Message” The Grateful Dead, “Dark Star” The Grateful Dead, “Uncle John’s Band” Al Green, “Let’s Stay Together” Guitar Slim, “The Things That I Used to Do” Guns N’ Roses, “Welcome to the Jungle” Woody Guthrie, “Pastures of Plenty” Woody Guthrie, “Pretty Boy Floyd” Woody Guthrie, “This Land Is Your Land”HBill Haley and His Comets, “(We’re Gonna) Rock Around the Clock” Slim Harpo, “Rainin’ in My Heart” Wynonie Harris, “Good Rockin’ Tonight” Wilbert Harrison, “Kansas City” Dale Hawkins, “Suzy-Q” Screamin’ Jay Hawkins, “I Put a Spell on You” Richard Hell & the Voidoids, “(I Belong to the) Blank Generation” Jimi Hendrix, “All Along the Watchtower” Jimi Hendrix, “Purple Haze” Jimi Hendrix, “Voodoo Child (Slight Return)” The Hollies, “Bus Stop” Buddy Holly, “Peggy Sue” Buddy Holly and The Crickets, “That’ll Be the Day” John Lee Hooker, “Boogie Chillun” John Lee Hooker, “Boom Boom” Howlin’ Wolf, “Smokestack Lightnin’” Howlin’ Wolf, “Spoonful” Howlin’ Wolf, “The Red Rooster” Human League, “Don’t You Want Me?” Mississippi John Hurt, “Stack o’ Lee Blues” Hüsker Dü, “Turn on the News”IThe Impressions, “People Get Ready” The Ink Spots, “If I Didn’t Care” Iron Butterfly, “In-a-Gadda-da-Vida” The Isley Brothers, “It’s Your Thing” The Isley Brothers, “Shout — Parts 1 & 2”JJackson 5, “ABC” Jackson 5, “I Want You Back” Mahalia Jackson, “Move on Up a Little Higher” Michael Jackson, “Beat It” Michael Jackson, “Billie Jean” Elmore James, “Dust My Broom” Elmore James, “Shake Your Moneymaker” Etta James, “Tell Mama” Rick James, “Super Freak” Tommy James and the Shondells, “Hanky Panky” Jan & Dean, “Surf City” Jane’s Addiction, “Been Caught Stealin’” Jefferson Airplane, “Somebody to Love” Jefferson Airplane, “White Rabbit” Blind Lemon Jefferson, “Matchbox Blues” Jethro Tull, “Aqualung” Joan Jett and the Blackhearts, “I Love Rock ‘n’ Roll” Billy Joel, “Just the Way You Are” Elton John, “Bennie and the Jets” Elton John, “Your Song” Little Willie John, “Fever” Blind Willie Johnson, “Motherless Children” Robert Johnson, “Crossroads Blues” Robert Johnson, “Hell Hound on My Trail” Robert Johnson, “Love in Vain” Robert Johnson, “Sweet Home Chicago” Louis Jordan and His Tympany Five, “Caldonia” Louis Jordan and His Tympany Five, “Saturday Night Fish Fry” Joy Division, “Love Will Tear Us Apart”KAlbert King, “Born Under a Bad Sign” B.B. King, “Sweet Little Angel” B.B. King, “The Thrill Is Gone” Ben E. King, “Spanish Harlem” Ben E. King, “Stand by Me” Carole King, “You’ve Got a Friend” Freddy King, “Hide Away” The Kingsmen, “Louie Louie” The Kinks, “A Well Respected Man” The Kinks, “Lola” The Kinks, “You Really Got Me” Kiss, “Rock and Roll All Nite” Buddy Knox, “Party Doll” Kraftwerk, “Autobahn”LLL Cool J, “Mama Said Knock You Out” Cyndi Lauper, “Girls Just Want to Have Fun” Leadbelly, “The Midnight Special” Led Zeppelin, “Dazed and Confused” Led Zeppelin, “Rock and Roll” Led Zeppelin, “Stairway to Heaven” Led Zeppelin, “Whole Lotta Love” The Left Banke, “Walk Away Renee” John Lennon, “Give Peace a Chance” John Lennon, “Imagine” John Lennon, “Instant Karma (We All Shine On)” Jerry Lee Lewis, “Great Balls of Fire” Jerry Lee Lewis, “Whole Lotta Shakin’ Goin’ On” Little Eva, “The Loco-Motion” Little Feat, “Dixie Chicken” Little Walter, “Juke” Professor Longhair, “Tipitina” The Lovin’ Spoonful, “Do You Believe in Magic” Frankie Lymon and the Teenagers, “I’m Not a Juvenile Delinquent” Frankie Lymon and the Teenagers, “Why Do Fools Fall in Love” Lynyrd Skynyrd, “Free Bird”MMadonna, “Like a Virgin” The Mamas and the Papas, “California Dreamin’” The Marcels, “Blue Moon” Bob Marley and The Wailers, “Lively Up Yourself” Bob Marley and The Wailers, “No Woman, No Cry” Martha and the Vandellas, “Dancing in the Street” Martha and the Vandellas, “(Love Is Like a) Heat Wave” Curtis Mayfield, “Superfly” M.C. Hammer, “U Can’t Touch This” Paul McCartney, “Maybe I’m Amazed” Barry McGuire, “Eve of Destruction” Don McLean, “American Pie” Blind Willie McTell, “Statesboro Blues” John Cougar Mellencamp, “Authority Song” Metallica, “Enter Sandman” Midnight Oil, “Beds Are Burning” Amos Milburn, “Let’s Have a Party” Steve Miller Band, “Fly Like an Eagle” The Miracles, “Going to a Go-Go” The Miracles, “The Tracks of My Tears” The Miracles, “You’ve Really Got a Hold on Me” Joni Mitchell, “Help Me” Moby Grape, “Omaha” The Monkees, “I’m a Believer” The Monkees, “Last Train to Clarksville” The Monotones, “Book of Love” Bill Monroe, “Mule Skinner Blues” The Moody Blues, “Nights in White Satin” The Moonglows, “Sincerely” Van Morrison, “Brown Eyed Girl” Van Morrison, “Madame George” Van Morrison, “Moondance” The Mothers of Invention, “Brown Shoes Don’t Make It” Mott the Hoople, “All the Young Dudes”NRicky Nelson, “Hello Mary Lou” Aaron Neville, “Tell It Like It Is” New York Dolls, “Personality Crisis” Randy Newman, “Sail Away” Nirvana, “Smells Like Teen Spirit”OO’Jays, “Love Train” Phil Ochs, “I Ain’t Marchin’ Anymore” Roy Orbison, “Oh, Pretty Woman” The Orioles, “Crying in the Chapel” Johnny Otis, “Willie and the Hand Jive”PParliament, “Give Up the Funk (Tear the Roof off the Sucker)” Les Paul and Mary Ford, “How High the Moon” Pearl Jam, “Jeremy” The Penguins, “Earth Angel (Will You Be Mine)” Carl Perkins, “Blue Suede Shoes” Carl Perkins, “Matchbox” Pinetop Perkins, “Pinetop’s Boogie Woogie” Peter and Gordon, “A World Without Love” Peter, Paul and Mary, “If I Had a Hammer (The Hammer Song)” Tom Petty and the Heartbreakers, “American Girl” Wilson Pickett, “In the Midnight Hour” Pink Floyd, “Another Brick in the Wall, Part 2” Pink Floyd, “Money” Pink Floyd, “See Emily Play” The Platters, “The Great Pretender” The Police, “Every Breath You Take” The Police, “Roxanne” Elvis Presley, “Heartbreak Hotel” Elvis Presley, “Jailhouse Rock” Elvis Presley, “Love Me Tender” Elvis Presley, “Mystery Train” Elvis Presley, “Suspicious Minds” Elvis Presley, “That’s All Right” The Pretenders, “Brass in Pocket” Lloyd Price, “Lawdy Miss Clawdy” Prince, “Little Red Corvette” Prince, “When Doves Cry” Procol Harum, “A Whiter Shade of Pale” Public Enemy, “Fight the Power”QQueen, “Bohemian Rhapsody” Queen Latifah, “Ladies First” Question Mark and the Mysterians, “96 Tears” Quicksilver Messenger Service, “Who Do You Love”RR.E.M., “Losing My Religion” R.E.M., “Radio Free Europe” Ma Rainey and Her Tub Jug Washboard Band, “Prove It on Me Blues” Bonnie Raitt, “Something to Talk About” Ramones, “Sheena Is a Punk Rocker” The Young Rascals, “Groovin’” The Young Rascals, “Good Lovin’” Red Hot Chili Peppers, “Give It Away” Otis Redding, “Shake” Otis Redding, “(Sittin’ on) The Dock of the Bay” Otis Redding, “Try a Little Tenderness” Jimmy Reed, “Big Boss Man” Jimmy Reed, “Bright Lights, Big City” Lou Reed, “Walk on the Wild Side” The Replacements, “I Will Dare” Paul Revere and The Raiders, “Just Like Me” Cliff Richard and the Shadows, “Move It” Little Richard, “Good Golly, Miss Molly” Little Richard, “Long Tall Sally” Little Richard, “Tutti Frutti” The Righteous Brothers, “You’ve Lost That Lovin’ Feelin’” Billy Riley and His Little Green Men, “Red Hot” Jimmie Rodgers, “Blue Yodel No. 9” The Rolling Stones, “Honky Tonk Women” The Rolling Stones, “(I Can’t Get No) Satisfaction” The Rolling Stones, “Jumpin’ Jack Flash” The Rolling Stones, “Miss You” The Rolling Stones, “Sympathy for the Devil” The Rolling Stones, “Time Is on My Side” The Ronettes, “Be My Baby” Roxy Music, “Love Is the Drug” Run-D.M.C., “Walk This Way” Rush, “The Spirit of Radio” Otis Rush, “I Can’t Quit You Baby” Mitch Ryder and the Detroit Wheels, “Devil With a Blue Dress On/Good Golly Miss Molly”SSam and Dave, “Soul Man” Sam the Sham and the Pharoahs, “Wooly Bully” Santana, “Black Magic Woman/Gypsy Queen” The Searchers, “Needles and Pins” The Seeds, “Pushin’ Too Hard” Pete Seeger, “Where Have All the Flowers Gone” Bob Seger and the Silver Bullet Band, “Night Moves” Sex Pistols, “Anarchy in the U.K.” Sex Pistols, “God Save the Queen” The Shadows of Knight, “Gloria” The Shangri-Las, “Leader of the Pack” Del Shannon, “Runaway” Shirelles, “Dedicated to the One I Love” Shirelles, “Will You Love Me Tomorrow” Simon and Garfunkel, “Bridge Over Troubled Water” Simon and Garfunkel, “The Sounds of Silence” Paul Simon, “Graceland” Sir Douglas Quintet, “She’s About a Mover” Sister Sledge, “We Are Family” Percy Sledge, “When a Man Loves a Woman” Sly and the Family Stone, “Dance to the Music” Sly and the Family Stone, “Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin)” Bessie Smith, “Downhearted Blues” Huey “Piano” Smith & His Clowns, “Rockin’ Pneumonia and the Boogie-Woogie Flu” Patti Smith, “Gloria (in Excelsis Deo)” The Smiths, “Heaven Knows I’m Miserable Now” Sonic Youth, “Teenage Riot” The Soul Stirrers, “By and By” Bruce Springsteen, “Born to Run” Bruce Springsteen, “Dancing in the Dark” Bruce Springsteen, “Rosalita (Come Out Tonight)” The Standells, “Dirty Water” The Staple Singers, “Respect Yourself” Edwin Starr, “War” Steely Dan, “Reelin’ in the Years” Steppenwolf, “Born to Be Wild” Rod Stewart, “Maggie May” Iggy and The Stooges, “Search and Destroy” The Stooges, “I Wanna Be Your Dog” Stray Cats, “Rock This Town” Barrett Strong, “Money (That’s What I Want)” The Sugarhill Gang, “Rapper’s Delight” Donna Summer, “Love to Love You Baby” The Supremes, “Stop! In the Name of Love” The Supremes, “You Can’t Hurry Love” The Surfaris, “Wipe Out” Swinging Blue Jeans, “Hippy Hippy Shake”TT. Rex, “Bang a Gong (Get It On)” Talking Heads, “Life During Wartime” Talking Heads, “Once in a Lifetime” James Taylor, “Fire and Rain” Television, “Little Johnny Jewel” The Temptations, “Ain’t Too Proud to Beg” The Temptations, “My Girl” The Temptations, “Papa Was a Rollin’ Stone” Sister Rosetta Tharpe, “This Train” Willie Mae “Big Mama” Thornton, “Ball ‘n’ Chain” Willie Mae “Big Mama” Thornton, “Hound Dog” Toots and the Maytals, “Pressure Drop” Peter Tosh, “Legalize It” Traffic, “Dear Mr. Fantasy” The Trammps, “Disco Inferno” The Troggs, “Wild Thing” Big Joe Turner, “Shake, Rattle and Roll” Ike and Tina Turner, “River Deep, Mountain High” The Turtles, “It Ain’t Me Babe”UU.T.F.O., “Roxanne, Roxanne” U2, “I Still Haven’t Found What I’m Looking For” U2, “Pride (In the Name of Love)” U2, “Sunday Bloody Sunday”VRitchie Valens, “La Bamba” Van Halen, “Jump” Van Halen, “Runnin’ With the Devil” Stevie Ray Vaughan, “Pride and Joy” Velvet Underground, “Heroin” Velvet Underground, “White Light/White Heat” The Ventures, “Walk Don’t Run” Gene Vincent and His Blue Caps, “Be-Bop-a-Lula”WThe Wailers, “Get Up Stand Up” The Wailers, “I Shot the Sheriff” Jr. Walker and the All Stars, “Shotgun” T-Bone Walker, “Call It Stormy Monday” War, “Slippin’ Into Darkness” Clara Ward and the Ward Singers, “How I Got Over” Dinah Washington, “Am I Asking Too Much” Muddy Waters, “Got My Mojo Working” Muddy Waters, “Hoochie Coochie Man” Muddy Waters, “Mannish Boy” Muddy Waters, “Rollin’ Stone” The Weavers, “Goodnight Irene” Mary Wells, “My Guy” The Who, “Baba O’Riley” The Who, “Go to the Mirror Boy” The Who, “My Generation” Big Joe Williams, “Baby Please Don’t Go” Larry Williams, “Bony Maronie” Marion Williams, “Packing Up” Sonny Boy (John Lee) Williamson, “Good Morning (Little) School Girl” Chuck Willis, “C. C. Rider” Bob Wills and His Texas Playboys, “Take Me Back to Tulsa” Jackie Wilson “(Your Love Keeps Lifting Me) Higher and Higher” Stevie Wonder, “Living for the City” Stevie Wonder, “Master Blaster (Jammin’)” Stevie Wonder, “Superstition” Stevie Wonder, “Uptight (Everything’s Alright)” Link Wray, “Rumble”XX, “Los Angeles”YJimmy Yancey, “Midnight Stomp” The Yardbirds, “Shapes of Things” Yes, “Roundabout” Neil Young, “Down by the River” Neil Young, “Heart of Gold” Neil Young, “My My Hey Hey (Out of the Blue)”ZZZ Top, “Legs” |
Sister Rosetta Tharpe - "This Train" (1939)
Hieronder tenslotte een rock-'n-rollmix uit de jaren 50 (kwaliteit is helaas wat minder).
Rock-'n rollmix uit de jaren 50
Overzicht rock-'n-roll-muzikanten ↑ Terug naar bovenSOUL
Soulmuziek (of eenvoudigweg soul genoemd) is een populair muziekgenre dat zijn oorsprong vond in de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de Verenigde Staten in de jaren 50 en begin jaren 60, vooral in zuidelijke staten als Georgia, Alabama, Louisiana en Mississippi. Ray Charles, geboren in Georgia, bracht een soort rhythm and blues die sterk beïnvloed was door gospelmuziek.
De backing vocals in "What'd I Say" van Ray Charles zijn vergelijkbaar met een gospelkoor. Dit nummer uit 1959 kan beschouwd worden als het allereerste soulnummer. Het is ook te horen in diverse speelfilms, zoals "Black Rain" uit 1989 (met o.a. Andy Garcia) en "Wild Card" uit 2015 (met o.a. Jason Statham). Twee fragmenten zie je in het onderste filmpje.
Ray Charles - "What'd I say" (opname uit 1964)
Fragmenten uit de speelfilms "Black Rain" en "Wild Card"
De Godfather of Soul daarentegen was James Brown, geboren in Georgia. Met zijn ruwe, uitbundige zangstijl en zijn gesyncopeerde basriffs was deze laatste ook een grondlegger van funk (zie verderop op de website).
Ook Jackie Wilson (bekend van zijn hit "Reet Petite") speelde een rol bij de overgang van rhythm and blues naar soul.
Ike & Tina Turner combineerden invloeden van rock-'n-roll en soul, zoals in hun hit uit 1975 "Baby get it on"
Soul combineert dus elementen van Afro-Amerikaanse gospelmuziek, rhythm and blues en jazz. Soulmuziek werd populair om te dansen en te luisteren in de Verenigde Staten, waar platenlabels als Motown (Detroit), Atlantic (New York, en sinds 1967 dochteronderneming van Warner Music Group) en Stax (Memphis) invloedrijk waren tijdens de Civil Rights Movement. Soul werd ook populair over de hele wereld en had een directe invloed op de rockmuziek en de muziek van Afrika.
Volgens de Rock-'n-Roll Hall of Fame is soul: "muziek die voortkwam uit de ervaring van de voormalige Afrikanen in Amerika door de transmutatie van gospel en rhythm and blues in een vorm van funky, seculiere (wereldlijk, niet gebonden aan een religie) getuigenis". Aanstekelijke ritmes, benadrukt door handgeklap en geïmproviseerde lichaamsbewegingen, zijn een belangrijk kenmerk van soulmuziek. Andere kenmerken zijn een oproep en reactie tussen couplet en refrein en een bijzonder gespannen stemgeluid. De stijl maakt ook af en toe gebruik van geïmproviseerde toevoegingen, draaien en hulpgeluiden. Soulmuziek weerspiegelde de Afro-Amerikaanse identiteit en benadrukte het belang van een dito cultuur. Dit nieuw ontdekte bewustzijn leidde tot nieuwe muziekstijlen door artiesten die er trots op waren zwart te zijn.
Sam & Dave - "Soul Man" (1974)
SWING
De naam is afgeleid van de nadruk op de offbeat of nominaal zwakkere beat. Swingbands hadden solisten die improviseerden op de melodie over het arrangement. De dansbare swingstijl van bigbands en bandleiders zoals Benny Goodman was de dominante vorm van Amerikaanse populaire muziek van 1935 tot 1946, bekend als het swingtijdperk.
Het werkwoord "zwaaien" wordt ook gebruikt als een lofbetuiging voor spelen met een sterke groove of drive. Muzikanten uit het swingtijdperk zijn behalve Benny Goodman onder meer Duke Ellington, Count Basie, Cab Calloway, Jimmy Dorsey, Tommy Dorsey, Woody Herman, Harry James, Lionel Hampton, Glenn Miller, Artie Shaw en Django Reinhardt. Onder impuls van bigbands zoals die van Lionel Hampton, Fletcher Henderson, Count Basie en Duke Ellington werd deze muziek met haar opwindende ritmes vooral populair als dansmuziek. De bloeiperiode van de swing liep van ongeveer 1930 tot midden jaren veertig.
Lionel Hampton - "Flying Home" (1957)
ZYDECO
Een muziekvorm die ontstond in het begin van de twintigste eeuw onder de Creoolse bevolking van Zuidwest-Louisiana door Franssprekende Cajuns. Feitelijk een mengvorm van rhythm and blues en cajun.
De muziek is hevig gesyncopeerd, uptempo, en ze wordt gedomineerd door de diatonische accordeon (en/of de melodeon) en een soort wasbord dat rubboard of frottoir genoemd wordt. Verder worden ook drums, gitaar, koperblazers en basgitaar gebruikt. Het genre ontstond als een samensmelting van traditionele Cajunmuziek met Afrikaans-Amerikaanse tradities, die ook de basis waren voor de r&b en de blues. Amédé Ardoin maakte de eerste muziekopnamen van wat later zydeco zou worden genoemd, in 1928. De muziek raakte in het midden van de jaren 50 breder bekend dankzij Clifton Chenier (bijnaam "The King of Zydeco") en Boozoo Chavis.
De verrassingshit 'My Toot Toot' (1985) van Rockin' Sidney bracht een revival van de zydeco in het midden van de jaren 80, gesteund door het internationale succes van de groep Buckwheat Zydeco.
Rockin' Sidney - 'My Toot Toot' (1985)
Jonge zydecomuzikanten zoals Chubby Carrier en Rosie LeDet kwamen op in de jaren negentig. Net als CJ Chenier (zoon van Clifton Chenier, "King of Zydeco").
C.J. Chenier & The Red Hot Louisiana Band - "I'm coming home" (2013)
- The 47 Best Blues Songs Of All Time
- Overzicht bluesmuzikanten vanaf eind 19de eeuw, verdeeld in drie periodes (Wikipedia): PRE-1940 °|° 1940-1979 °|° BLUES SINDS 1980
- Music Genres Explorer: 6000+ Music Genres & Types. Dit is een écht compleet overzicht!